Bekkenpijn is geen bijverschijnsel dat je maar uithoudt
Bekkenpijn tijdens de zwangerschap is geen onvermijdelijk bijverschijnsel. Circa 1 op de 5 zwangere vrouwen krijgt last van bekkeninstabiliteit, en voor veel van hen begint dat al vroeg in het tweede trimester. Een bekkenfysiotherapeut onderzoekt wat er in jouw bekken en bekkenbodem precies gebeurt, geeft je concrete oefeningen en adviezen, en helpt je zo pijnvrij mogelijk door de zwangerschap heen. Na de bevalling geldt hetzelfde: je lichaam heeft negen maanden lang anders gefunctioneerd, en het herstel van je bekkenbodem verdient aandacht, ook als je klachten subtiel zijn.
Je kunt bij Mens en Beweging binnenlopen zonder verwijzing van de huisarts. Elke werkdag staat ons gratis inloopspreekuur open.
Maak een afspraak of loop vrijblijvend binnen bij ons gratis inloopspreekuur
Wat is bekkenfysiotherapie?
Bekkenfysiotherapie is een gespecialiseerde vorm van fysiotherapie gericht op klachten in het bekken en de bekkenbodem, zoals bekkenpijn tijdens de zwangerschap, incontinentie of moeite met herstel na de bevalling. Een bekkenfysiotherapeut heeft een aanvullende opleiding gevolgd bovenop de basisopleiding fysiotherapie, en werkt met onderzoeks- en behandelmethodes die specifiek zijn voor het bekkengebied.
Wat bekkenfysiotherapie onderscheidt van reguliere fysiotherapie, is de combinatie van inwendig en uitwendig onderzoek. Via een bekkenbodemonderzoek brengt de therapeut in kaart hoe jouw bekkenbodemspieren functioneren: zijn ze te gespannen, te zwak, of reageren ze niet zoals ze zouden moeten? Vanuit die informatie stellen we een behandelplan op dat past bij jouw fase, jouw lichaam en jouw klachten.
Bekkenfysiotherapie valt onder de bekkenfysiotherapie bij Mens en Beweging, waar je ook meer leest over het volledige aanbod voor bekkenklachten.
Bekkenpijn tijdens de zwangerschap: wat is normaal, wat vraagt aandacht?
Bekkenpijn in het derde trimester voelt voor veel vrouwen vertrouwd in de letterlijke zin: het lichaam trekt zich samen rond een groeiende buik, het gewricht tussen schaambeen en stuitje heeft het steeds drukker, en elke stap kan aanvoelen alsof er iets klikt of scheurt aan de voorkant. Dat is zwangerschapsgerelateerde bekkenpijn, ook aangeduid als ZGBP of symfysiolyse bij klachten in het schaambeen. Het is iets dat je aanpakt, niet iets dat je uithoudt.
Een veelgehoorde opmerking is: "Ik dacht dat dit normaal was bij een zwangerschap." Dat klopt voor een klein deel: het soepeler worden van de gewrichtsbanden hoort bij de voorbereiding op de bevalling. Maar pijn bij lopen, traplopen, omdraaien in bed of het optillen van je been is een signaal dat de belasting op je bekken groter is dan jouw lichaam comfortabel aankan.
Klachten die een bezoek rechtvaardigen, zijn onder meer: pijn aan de voorzijde van het schaambeen of aan de achterkant bij het stuitje, pijn bij het spreiden van de benen, een zwaar gevoel in de onderbuik, of het gevoel dat je bekken instabiel is. Voor wie ook bekkenbodemspanning ervaart of het gevoel heeft dat de bekkenbodem te strak staat, verwijzen we naar onze pagina over de gespannen bekkenbodem: dat verdient een eigen verhaal.
Hoe eerder je contact opneemt, hoe meer behandeltijd je hebt om de zwangerschap zo comfortabel mogelijk door te komen. Er zijn geen bezwaren om al in het eerste trimester te beginnen als klachten dat rechtvaardigen.
Herstel na de bevalling: waarom heb je soms nog pijn?
Na de bevalling is je lichaam veranderd. Of je nu vaginaal bevallen bent of via een keizersnede: je bekkenbodemspieren, banden en weefsels hebben negen maanden meegedragen, meegedrukt en meebewogen. Het idee dat je bekkenbodem vanzelf weer normaal wordt, klopt voor een deel van de vrouwen, maar zeker niet voor iedereen.
Klachten die in de weken of maanden na de bevalling kunnen optreden: urineverlies bij hoesten, niezen of sporten, een zwaar of drukkend gevoel laag in de buik, pijn bij het vrijen, moeite met ontlasting, of een gevoel van verzakking. Urineverlies na de bevalling is het signaal waarvoor vrouwen het vaakst denken "dat hoort erbij". Voor wie daarin meer wil lezen, is er een aparte pagina over urineverlies en plasklachten.
Een gangbaar startmoment voor behandeling is zes tot twaalf weken na de bevalling, als het lichaam door de eerste genezing heen is. Maar ook eerder kan zinvol zijn, bijvoorbeeld voor oefeningen die je kunt doen terwijl je nog herstelt. Voor de meeste vrouwen volstaan zes tot twaalf behandelsessies om zelfstandig verder te kunnen.
Bekkenbodem trainen na een keizersnede
Bij een keizersnede speelt littekenweefsel een eigen rol. Een slecht genezen litteken kan de beweeglijkheid van de omliggende spieren en weefsels beïnvloeden en klachten geven die je niet meteen koppelt aan de operatie. Denk aan buikpijn bij bepaalde bewegingen, gevoelloosheid rond het litteken, of bekkenbodemklachten die pas maanden later opkomen.
Daarnaast is er diastase recti, het uit elkaar wijken van de buikspierbundels. Dat treedt op na elke bevalling maar vaker en uitgesproken na een keizersnede. Een bekkenfysiotherapeut beoordeelt de ernst en geeft een oefenprogramma dat jouw buikwand stap voor stap herstelt, zonder de genezing van het litteken te verstoren.
Je hoeft niet te wachten tot het litteken er "goed uitziet". Zodra de eerste wondgenezing is afgerond, doorgaans na zes tot acht weken, is begeleiding zinvol. Hoe eerder je de bindweefselmobiliteit en bekkenbodemfunctie beoordeelt, hoe minder compensatiepatronen je later hoeft te corrigeren.
Kirsten Velzeboer en het team achter de behandeling
Bekkenfysiotherapie is een specialisatie die meer vraagt dan een weekend bijscholing. Kirsten Velzeboer rondde in 2016 de Master Bekkenfysiotherapie af aan de SOMT in Amersfoort. Dat is een tweejarige post-hbo-masteropleiding voor fysiotherapeuten die zich volledig toeleggen op bekken- en bekkenbodemstoornissen. Ze behandelt bij Mens en Beweging vrouwen in alle fases: van vroeg in de zwangerschap tot maanden na de bevalling, en ook bij klachten die niets met zwangerschap te maken hebben.
Naast Kirsten werkt Inge Meerman al meer dan tien jaar in de praktijk, met ZwangerFit en MamaFit als haar specialisme. Inge begeleidt zwangere vrouwen en jonge moeders bij het actief en gezond bewegen tijdens en na de zwangerschap. Als de klachten onder controle zijn, is het logisch om via ZwangerFit of MamaFit de draad van bewegen en conditieopbouw weer op te pakken.
Het team van Mens en Beweging bestaat uit 20 professionals, inclusief fysiotherapeuten, specialisten en fitcoaches. De praktijk werkt volgens het Keurmerk Fysiotherapie, waarbij behandelresultaten gemeten en gebruikt worden om de zorg voortdurend te verbeteren. Dat betekent ook dat er een onafhankelijke klachtenfunctionaris beschikbaar is als je ontevreden bent over de behandeling.
Hoe een behandeltraject eruitziet
Veel vrouwen weten niet wat ze kunnen verwachten van een eerste afspraak bij een bekkenfysiotherapeut. Hieronder de vier stappen die bijna altijd terugkomen, zowel voor klachten tijdens de zwangerschap als voor herstel na de bevalling.
Stap 1: Inloopspreekuur of afspraak
Je hoeft geen verwijzing te regelen. Loop op een werkdag vrijblijvend binnen bij het gratis inloopspreekuur, of plan direct een afspraak via /contact. In het inloopspreekuur kijken we samen met je of bekkenfysiotherapie het juiste pad is, of dat een andere behandeling beter past.
Neem als voorbeeld een vrouw in het derde trimester die bij elke stap een stekende pijn voelt aan haar schaambeenvoeg. Ze twijfelt: "Is dit normaal?" Ze stapt binnen bij het inloopspreekuur, en na tien minuten weet ze dat het om symfysiolyse gaat. Ze krijgt direct twee concrete adviezen mee die de pijn verminderen. Ze plant een vervolgafspraak.
Stap 2: Intake en lichamelijk onderzoek
De bekkenfysiotherapeut vraagt door op je klachten, je bevallingsgeschiedenis of je zwangerschapsstadium, en voert een bekkenbodemonderzoek uit. Dat kan ook een inwendig onderzoek bekkenbodem omvatten als dat medisch relevant is. Samen bespreken we wat de uitslag betekent voor jouw behandeling.
Stap 3: Behandeling en oefenprogramma
Op basis van het onderzoek stelt Kirsten een behandelplan op dat aansluit bij jouw zwangerschapsfase of herstelfase. Dat bestaat uit directe behandeling (ontspanningsoefeningen, houdingscorrectie, specifieke bekkenbodemtraining) en een oefenprogramma dat je zelf thuis doet. Samen kijken we naar wat realistisch is in jouw dagelijks leven.
Stap 4: Afbouw en zelfmanagement
Naarmate de klachten verminderen en je bekkenbodem sterker en beweeglijker wordt, bouwt de behandelfrequentie af. Je leert wat je zelf kunt doen om terugval te voorkomen, en je weet wanneer je opnieuw contact opneemt als klachten terugkomen. Voor vrouwen na de bevalling is dit ook het moment om over te stappen naar ZwangerFit of MamaFit als logische volgende fase.
ZwangerFit en MamaFit: doorgaan met bewegen na de behandeling
Bekkenfysiotherapie lost de klacht op. ZwangerFit en MamaFit bouwen de conditie en kracht op die je nodig hebt voor de rest van de zwangerschap of voor het leven na de bevalling. Die twee sporen vullen elkaar aan.
ZwangerFit is begeleide training tijdens de zwangerschap, gericht op comfortabel blijven bewegen en je lichaam goed voorbereiden op de bevalling. MamaFit is het equivalent voor de periode na de bevalling: stap voor stap opbouwen, met oog voor wat je lichaam aankan. Beide programma's worden begeleid door Inge Meerman, die al meer dan tien jaar in dit vakgebied werkt en de situatie van zwangere vrouwen en jonge moeders van binnenuit kent.
Als Kirsten en Inge beiden betrokken zijn, weten ze van elkaar wat jij nodig hebt. Dat is het voordeel van een praktijk met 20 professionals onder één dak: de bekkenfysiotherapeut en de ZwangerFit-specialist stemmen af, zodat jij niet telkens opnieuw hoeft uit te leggen waar je staat.
Praktisch: geen verwijzing, geen wachttijd
Voor bekkenfysiotherapie heb je geen verwijzing van de huisarts nodig. Je kunt ook zonder doorverwijzing naar het ziekenhuis of de gynaecoloog direct een afspraak maken bij Mens en Beweging.
Het gratis inloopspreekuur staat elke werkdag open, op beide locaties in Goes: Medisch Centrum Goes aan de Van Dusseldorpstraat 30 en op Klein Frankrijk 11 bij Basic Fit. Woon je in Kloetinge of Yerseke? Beiden liggen op korte afstand van Goes. Als je door klachten of omstandigheden niet naar de praktijk kunt komen, is thuisbehandeling mogelijk in en rondom Goes.
De behandelingen worden vergoed vanuit de aanvullende zorgverzekering, afhankelijk van je polis.
Bekijk de actuele tarieven
Veelgestelde vragen over bekkenfysiotherapie tijdens de zwangerschap en na de bevalling
Heb ik een verwijzing nodig voor bekkenfysiotherapie?
Nee. Je kunt zonder verwijzing van de huisarts direct bij ons terecht. Elke werkdag kun je vrijblijvend binnenlopen bij het gratis inloopspreekuur, waar een therapeut samen met je kijkt of bekkenfysiotherapie de juiste stap is.
Wanneer begin ik met bekkenfysiotherapie tijdens de zwangerschap?
Zo vroeg als de klachten beginnen. Er is geen minimale zwangerschapsduur vereist. Klachten zoals bekkenpijn, een zwaar gevoel in de onderbuik of pijn bij lopen zijn reden genoeg om te beginnen. Hoe eerder je start, hoe meer behandeltijd je hebt om de zwangerschap comfortabel door te komen.
Hoe lang duurt het herstel na de bevalling?
Dat verschilt per vrouw en per klacht. Een gangbaar startmoment is zes tot twaalf weken na de bevalling. Voor de meeste vrouwen volstaan zes tot twaalf sessies om zelfstandig verder te kunnen. Bij littekenweefsel na een keizersnede of bij diastase recti kan de behandeling wat langer duren.
Wat doet een bekkenfysiotherapeut concreet, en hoe verschilt dat van gewone fysiotherapie?
Een bekkenfysiotherapeut heeft een aanvullende masteropleiding gevolgd en werkt specifiek met het bekken en de bekkenbodem. Het onderzoek omvat ook een bekkenbodemonderzoek, dat uitwendig of inwendig kan zijn. Een reguliere fysiotherapeut is niet opgeleid voor dit inwendige onderzoek en de bijbehorende behandelmethodes.
Welke klachten na de bevalling behandelt een bekkenfysiotherapeut?
Urineverlies, een zwaar of drukkend gevoel in de onderbuik, pijn bij het vrijen, bekkenbodemspanning, littekenklachten na een keizersnede, diastase recti en een gevoel van verzakking zijn veelvoorkomende klachten. Twijfel je of behandeling zinvol is? Het gratis inloopspreekuur is de makkelijkste manier om dat te checken.
Klachten aan je bekken of bekkenbodem, of je nu zwanger bent of pas bevallen: je hoeft er niet mee te wachten tot het vanzelf overgaat, en je hebt geen verwijzing nodig.
Maak een afspraak of loop vrijblijvend binnen bij ons gratis inloopspreekuur
Kirsten Velzeboer
Fysiotherapeut
