Urineverlies: veelvoorkomend, niet onontkoombaar
Urineverlies bij het niezen, een plotselinge aandrang die je nauwelijks kunt ophouden, of 's nachts meerdere keren moeten plassen: dit zijn klachten waarmee veel mensen jarenlang rondlopen zonder te weten dat er wat aan te doen is. Circa 1 op de 3 vrouwen heeft op enig moment last van urineverlies. Bekkenfysiotherapie is gericht op precies deze klachten. Je hebt geen verwijzing van een huisarts nodig om te komen.
Wanneer urineverlies iets voor een bekkenfysiotherapeut is
Veel mensen die last hebben van urineverlies of plasklachten denken dat het erbij hoort. Na een bevalling, na de menopauze, of gewoon bij het ouder worden. Dat gevoel is begrijpelijk, maar het klopt niet. Bekkenbodemklachten zijn veelvoorkomend, maar ze zijn niet onontkoombaar.
Er zijn drie veelvoorkomende vormen.
Bij stressincontinentie verlies je urine op het moment van een plotselinge drukstijging in de buik: hoesten, niezen, lachen, springen of zwaar tillen. De bekkenbodemspieren zijn dan niet sterk genoeg om de druk op te vangen.
Bij aandrangincontinentie heb je een plotselinge, moeilijk te beheersen aandrang om te plassen en haal je soms de wc niet. Dat heeft te maken met een overactieve blaas of verstoorde blaascontrole.
Bij gemengde incontinentie spelen beide vormen tegelijk een rol.
Naast incontinentie zijn er meer redenen om een bekkenfysiotherapeut te raadplegen: frequent plassen overdag of 's nachts, het gevoel dat de blaas nooit volledig leegloopt, of druk laag in de buik. Al deze klachten zijn signalen van de bekkenbodemspieren of de blaas die met bekkenfysiotherapie behandeld kunnen worden.
Neem het scenario van een vrouw van rond de 45 die al twee jaar urine verliest zodra ze hardloopt. Ze dacht dat het erbij hoorde nu ze in de overgang komt. Na een eerste bekkenbodemmeting en acht behandelingen sport ze weer droog. Dat is geen uitzondering, dat is het normale verloop van een goed behandeld bekkenbodemprobleem.
Wat stressincontinentie precies is
Stressincontinentie is ongewild urineverlies dat optreedt bij een plotselinge drukstijging in de buik, zoals bij hoesten, niezen, lachen of sporten, doordat de bekkenbodemspieren niet sterk genoeg zijn om de urethra gesloten te houden.
Dit is de meest voorkomende vorm van urineverlies bij vrouwen. De spieren zijn er nog wel, maar ze reageren te langzaam of hebben te weinig kracht. Gerichte bekkenbodemoefeningen, soms aangevuld met biofeedback, zijn hierop gericht: de spieren leren weer op het juiste moment activeren.
Aandrangincontinentie, ook wel urge-incontinentie genoemd, werkt anders. Daar gaat het niet om spierkracht maar om blaascontrole: de blaas geeft te vroeg en te sterk een signaal. Ook dat is behandelbaar, met technieken gericht op blaasgedrag en aandrangonderdrukking.
Wat er bij het eerste bezoek gebeurt
Kirsten Velzeboer rondde in 2016 de Master Bekkenfysiotherapie af aan de SOMT in Amersfoort. Ze is de bekkenbodemspecialist van Mens en Beweging, werkzaam binnen een team van 20 professionals in Goes. Een eerste bezoek bij haar begint niet met een lijst behandelingen, maar met luisteren.
Ze vraagt naar je klachten, hoe lang je er al last van hebt, wanneer ze optreden, en wat je er zelf al aan hebt geprobeerd. Dat gesprek neemt de tijd die het nodig heeft: zonder een goed beeld van de situatie is er geen behandelplan te maken dat klopt.
Daarna volgt een lichamelijk onderzoek. Afhankelijk van wat er uit het gesprek naar voren komt, kan dat een inwendig onderzoek zijn om de spanning en kracht van de bekkenbodemspieren te meten, of een echografisch onderzoek via de buikwand. Die keuze bespreek je altijd samen met Kirsten voordat het onderzoek begint.
Op basis van het onderzoek stelt Kirsten een persoonlijk behandelplan op. Wat erin staat, hangt af van jouw klacht: stressincontinentie vraagt om iets anders dan aandrangklachten of mictieklachten die 's nachts opspelen. Het plan geeft houvast, met een concreet doel en een realistisch tijdspad.
Mens en Beweging werkt volgens het Keurmerk Fysiotherapie, wat betekent dat behandelresultaten worden gemeten en gebruikt om de zorg continu te verbeteren.
Hoe het behandeltraject verloopt
Een behandeltraject bij bekkenfysiotherapie volgt een vaste lijn, ook al is de inhoud voor iedereen anders. Gemiddeld bestaat een traject uit 6 tot 12 behandelingen, afhankelijk van de ernst en het type klacht.
Stap 1: Intake en klachtanalyse
Je bespreekt je klachten uitgebreid. Wanneer verlies je urine? Hoeveel? Bij welke activiteiten? Hoe is je plasgedrag overdag en 's nachts? Hoe is je vochtinname? Die context bepaalt welke richting de behandeling opgaat.
Stap 2: Bekkenbodemmeting
Via een inwendig onderzoek of echografisch onderzoek via de buikwand wordt de spanning, kracht en coördinatie van de bekkenbodemspieren in kaart gebracht. Zo weet je precies waar de behandeling op aangrijpt.
Stap 3: Persoonlijk behandelplan
Op basis van de meting stelt Kirsten een behandelplan op: welke technieken, hoeveel sessies, en wat jij thuis kunt doen tussen de afspraken door.
Stap 4: Bekkenbodemoefeningen en biofeedback
Je leert de bekkenbodemspieren bewust aan te spannen en los te laten. Biofeedback-meting maakt zichtbaar wat de spieren doen terwijl je oefent, zodat je meteen weet of je het goed doet. Bij stressincontinentie ligt de focus op kracht en timing, bij aandrangklachten op ontspanning en blaascontrole.
Stap 5: Thuisoefeningen en zelfmanagement
De oefeningen die je leert, doe je ook thuis. Samen leer je begrijpen wat jouw klacht veroorzaakt en wat je zelf kunt doen om herstel vast te houden. Houdingscorrectie en ademhalingsoefeningen kunnen onderdeel zijn van het thuisprogramma.
Stap 6: Evaluatie en vervolgstap
Tussentijds en aan het einde van het traject evalueren we de resultaten. Is er verdere behandeling nodig? Is een aanvullend programma zoals MamaFit zinvol? Of kun je zelfstandig verder? Die keuze maken we op basis van wat de meting en jouw eigen ervaring laten zien.
Voor wie na de behandeling actief wil blijven bewegen, biedt Mens en Beweging aanvullend ZwangerFit, MamaFit en andere leefstijlprogramma's, zodat doortrainen en herstel op dezelfde plek mogelijk zijn.
Meer over bekkenfysiotherapie bij zwangerschap en herstel lees je op de pagina bekkenfysiotherapie tijdens de zwangerschap en na de bevalling.
Vergoeding en hoe je terecht kunt
Bekkenfysiotherapie voor urineverlies en plasklachten wordt in de meeste gevallen vergoed vanuit de basisverzekering, mits je aantoonbaar medische fysiotherapie nodig hebt. Het aantal vergoede behandelingen hangt af van je polis en eventuele aanvullende verzekering. Controleer bij twijfel je polisvoorwaarden of vraag het na bij je verzekeraar. Kirsten helpt je ook op weg tijdens de intake, zodat je niet voor verrassingen staat.
Je hebt geen verwijzing van een huisarts nodig om een afspraak te maken. Je kunt elke werkdag binnenlopen bij het gratis inloopspreekuur van Mens en Beweging. Dat spreekuur kost je niets, verplicht je nergens toe, en geeft je meteen een eerste indruk van wat de praktijk voor jou kan betekenen.
Mens en Beweging heeft twee locaties in Goes: Medisch Centrum Goes aan de Van Dusseldorpstraat 30 en aan Klein Frankrijk 11, bij Basic Fit. De praktijk behandelt ook in Kloetinge en Yerseke, en biedt thuisbehandeling voor wie niet naar de praktijk kan komen.
Veelgestelde vragen
Moet ik eerst naar de huisarts voor een verwijzing?
Nee. Je kunt zonder verwijzing terecht bij Mens en Beweging. Loop elke werkdag vrijblijvend binnen bij het gratis inloopspreekuur, of maak direct een afspraak. Een huisartsverwijzing is niet nodig om te starten met bekkenfysiotherapie.
Wordt bekkenfysiotherapie voor urineverlies vergoed door mijn zorgverzekering?
Bekkenfysiotherapie valt doorgaans onder de vergoede fysiotherapie in de basisverzekering, maar de hoogte van de vergoeding hangt af van je polistype en het aantal behandelingen dat je polis dekt. Controleer je aanvullende verzekering: veel polissen vergoeden meer sessies. Bij twijfel vraag je het na bij je verzekeraar of bij de praktijk.
Hoe lang duurt een behandeltraject bij bekkenbodemproblemen?
Gemiddeld bestaat een traject uit 6 tot 12 behandelingen, maar dat varieert per klacht. Stressincontinentie reageert doorgaans sneller op behandeling dan een overactieve blaas met aandrangklachten. Na de intake en meting krijg je een realistisch beeld van wat voor jouw situatie geldt.
Kom vrijblijvend langs bij ons gratis inloopspreekuur
Kom vrijblijvend langs bij ons gratis inloopspreekuur
Kirsten Velzeboer
Fysiotherapeut
